Вода
Тука живее сè.
Жива училница во Бостание
Едно мало езеро. Цел свет во него.
Ископавме дупка, ја наполнивме со вода и посадивме неколку растенија. Остатокот го направи природата. На оваа страница ќе дознаеш како — и како и ти можеш да го направиш тоа во твојот двор.
Зошто на еден град му треба езеро?
Замисли го Скопје од птичја перспектива: бетон, асфалт, покриви. Каде пие вода една жаба? Каде вилинското коњче ги снесува јајцата? Каде пчелата се одмора во август?
Во градовите исчезнаа баричките, мочуриштата и потоците. Со нив исчезнаа и животните што не можат без нив.
Добрата вест: доволно е мало езеро за тие да се вратат. Истражувачите во Европа откриле дека малите езерца во градовите често имаат повеќе видови од големите реки околу нив — затоа што се мирни, плитки на рабовите и без риби-грабливки.
Како да не истече водата во земјата?
Ова го научивме на тешкиот начин. Првиот пат ставивме обична градежна фолија — и за неколку месеци водата исчезна. Камчињата и корењата одоздола ја издупчија како сито. Вториот пат го направивме како сендвич.
Езерото е длабоко до 1,5 m во средината — таму зимно не замрзнува до дно. Но на рабовите е плитко, за жабите и ежовите што ќе паднат да можат да излезат.
Слоевите
Пресек низ дното на езерото, од водата до земјата.
Камчиња и чакал
Ја кријат фолијата од сонцето, а на нив растат алги и мали животни.
ГеотекстилEDILFON SBT 300 g/m²
Мека перница одозгора.
PVC мембранаFLAGON CP 1,5 mm
Единствениот слој што ја задржува водата.
ГеотекстилEDILFON SBT 300 g/m²
Мека перница одоздола.
Земја
Исчистена од камења и корења.
Лекцијата
Фолијата не пропаѓа од водата. Пропаѓа од она што ја допира: камен одоздола, сонце и чевли одозгора. Заштити ја од двете страни и ќе трае децении.
Полиците: храна од водата на езерото
Стоечка вода брзо станува зелена и мирисна. Природата тоа го решава со движење и со корења — исто како поток што тече низ трска. Ние само го копиравме тоа во мало.
Валкана вода од дното
Таму паѓаат лисја и талог, и тука се собира „храната“ за алгите.
Пумпата ја крева
Работи неколку часа на ден, на тајмер — ни треба движење, не водопад.
Корењата ја јадат
Водата тече низ полици со растенија. Тие ја пијат „храната“ пред да стигнат алгите.
Паѓа и дише
Додека се враќа во езерото, водата зема воздух — кислород за сè што живее во неа.
Пробај дома
Две тегли со вода од бара. Во едната стави гранче водна нане, другата остави ја. По две недели спореди ги на светло.
Како знаеме дека езерото е здраво?
Езерото не може да ни каже кога му е лошо. Затоа во водата има мал сензор што мери — како термометар за болно дете. Еве што гледа и зошто тоа е важно.
Последно синхронизирано: …
Вода горе
—
Лете горе е топло, долу ладно.
Вода долу
—
Таа ладна вода на дното е скривалиштето на животните во жешките денови.
Воздух
—
Влажност на воздухот
—
pH (рачен тест)
—
Во градината нема интернет. Уредот ги чува мерењата и ги праќа кога некој градинар ќе се поврзе со телефон.
Технички детали (за оние што градат)
Овал 5,5 × 4,5 m · длабочина 1,5 m · PVC мембрана FLAGON CP 1,5 mm, варена со топол воздух · геотекстил EDILFON SBT 300 g/m² над и под
Сакаш езерце во твојот двор или училиште? Не мора да е големо. И корито од еден метар, на сонце, со две-три растенија, за една година ќе има жители. Дојди во Бостание — ќе ти покажеме како, со нашите грешки вклучени.